warszawskie kawiarnie
artystyczne z lat 1939 - 1944
o projekcie
W październiku 1939 roku, kiedy niemieckie wojska rozpoczynają okupację Warszawy, zamykając polskie teatry i ograniczając prawa i wolności, serce stolicy nieustannie bije. Duch polskości i patriotyzmu znajduje bezpieczną przystań w kawiarniach artystycznych. Miejsca takie jak „Café Bodo” i „U Aktorek” stają się ostoją wolności i oporu wobec nazistowskiego okupanta. W pierwszym szeregu stoją tu artyści, aktorzy, reżyserzy, pisarze, którzy dzięki swojej rozpoznawalności gromadzą szukających patriotycznej otuchy rodaków. Powstają miejsca, w których serwuje się kawę wraz z patriotyczną anegdotą, recytują pamiętną rolę. Z czasem kawiarnie stają się miejscami schronienia dla walczącej Warszawy, dając chwilę wytchnienia od brutalnej rzeczywistości.
Portal „U Aktorek” to hołd tym często już dzisiaj niemym miejscom i ich bohaterom. Miejsce utrwalenia i promowania dziejów warszawskich kawiarni artystycznych, które funkcjonowały w latach 1939-1944, w trudnych czasach wojennej zawieruchy. Staramy się ukazać twórczość ponad 100 wybitnych aktorów i artystów, którzy mimo okrutnych warunków okupacyjnych, kontynuowali swą misję artystyczną. Wykorzystując interaktywne mapy i multimedialne archiwa, przywracamy pamięć o ich pracy i życiu kulturalnym okupowanej Warszawy.
historia
Po kapitulacji Warszawy w październiku 1939 roku okupacyjna władza niemiecka zakazała wszelkich występów artystycznych na terenie Generalnej Guberni. Z dnia na dzień setki artystów zostało bez pracy i perspektyw finansowych.
W związku z zakazem z 17 października 1939 roku grupa znanych aktorów zatrudniła się w kawiarni „Café Bodo” przy ul. Foksal 17, w której jako kelnerzy obsługiwali gości i występowali na tamtejszej scenie. Warszawiacy z przyjemnością odwiedzali ten lokal, każdy chciał być obsłużony przez jedną z ówczesnych gwiazd.
W stolicy rozpoczęła się moda na kawiarnie artystyczne. Zaczęły pojawiać się lokale prowadzone przez artystów, m.in. „Pod Znachorem”, „Gospoda Włóczęgów”, „Café Jaracz”, „U Elny Gistedt”. W każdej kawiarni znajdowała się scena, na której odbywały się koncerty, monodramy, kabarety, słuchowiska. Artyści, obsługując gości, opowiadali anegdoty, recytowali fragmenty swoich ról.
27 kwietnia 1940 roku zespół „Café Bodo” przeniósł się do pałacyku przy ul. Pięknej 12, gdzie otworzył kawiarnię „U Aktorek” – najsłynniejszy warszawski lokal działający w czasie II wojny światowej, którego nazwą zainspirowaliśmy się, tworząc tytuł całego projektu.
Kawiarnia "Adria" w Warszawie. Widoczne wejście do kawiarni oraz neon zamocowany na ścianie budynku; 1940; zbiory NAC.
kawiarnie
kawiarnie na mapie Warszawy
kalendarium
Tego dnia:
urodzeni: Józef Porębski
artyści
spacery
W Warszawie, sercu walczącej Polski, w cieniu okupacyjnych represji, kultura i patriotyzm przetrwały, dzięki zaangażowaniu i wierze we wspólną wartość, ojczyznę.
Spacery artystyczne szlakiem warszawskich kawiarni to niezwykła podróż w czasie, która prowadzi przez miejsca, gdzie w czasie okupacji spotykali się artyści, aktorzy i intelektualiści, tworząc przestrzeń dla kultury i patriotyzmu. Uczestnicy spacerów odkrywają historie kawiarni, tajnych występów teatralnych i nielegalnych kabaretów, które stały się oazami wolności w sercu okupowanej Warszawy.
Na trasie spotkają aktorów wcielających się w bohaterów tamtych dni, usłyszą recytacje zakazanych wierszy, wsłuchają się w śpiewane piosenki patriotyczne i poznają kulturę, która przetrwała mimo brutalnych represji. Spacer pozwoli poczuć ducha walczącej stolicy, która, mimo trudności, nie przestała żyć sztuką i wolnością.
partnerzy
partnerzy medialni